NL      FR      EN Museum     Kids     Boekingen     Online Bezoek     Geschiedenis     In de klas
DE      ES Cacao & Co     Recepten     Projecten     Video
 
Home
Openingsuren
    Prijzen
Hoe bereiken ?
Groepsbezoeken
Pers & Media
Links
Downloads
Contact

Nieuws

Workshops

Landen





  Choco-Story on Facebook

Choco-Story
 
Belize BraziliŽ Costa Rica Costa Rica 2 China Cuba Dom. Rep Filippijnen Guatemala Grenada IndonesiŽ Ivoorkust Japan
MaleisiŽ MaleisiŽ 2 Mexico 1 Mexico 2 Mexico 3 Mexico 4 Mexico 5 Nicaragua Panama Panama 2 Peru Peru 2 Senegal
Thailand Tikul Tikul 2 Trinidad USA Venezuela Venezuela 2 Venezuela 3 Venezuela 4 Venezuela 5 Vietnam
  Panama

Panama heeft een oppervlakte van 75.000 km2 en bevindt zich tussen Costa Rica en Colombië.  Zijn bekendheid zou meer mogen zijn dan alleen maar het Panama kanaal.

Het is een land waar de toerist een aangename watervakantie zal doorbrengen.

Maar het is vooral een modelland op gebied van de mensenrechten toegekend aan de lokale inheemse bevolking.

Er bestaan momenteel 5 « comarcas » erkend door de wet :

  1. Kuna Yala, de oudste. Zij dateert van 1938
  2. Embera de Darien, Kuna de Madugandi
  3. Ngöbe – Buglé en Kuna de Wargandi, de meest recente van 2000.

Een « comarca » is een gebied toegekend aan alle indianen die er wonen opdat zij niet alleen hun territorium zouden kunnen behouden, maar ook hun culturele identiteit, hun levenswijze en hun sociale structuur.

Er zijn eveneens 24 Embera en Wounaan gebieden, die zich buiten de “comarcas” bevinden, erkend in het kader van een collectief belang in bepaalde gebieden.

Er zijn daarenboven nog 3 aanvragen lopende voor comarcas
         Naso Tjërdi, Bribri, Dagargunyala

Wij hebben de « comarca » Kuna de Wargandi bezocht.

De specifieke reden waarom wij geïnteresseerd zijn in de Kuna van Panama, is de studie die gedaan werd en die aantoont dat zij door hun levenswijze en hun eetgewoonten (vegetarisch en veel cacao), een uitstekende BMI index vertonen en een zeer lage bloeddruk.

De Kuna spreken de  « duk gaya » taal.

De « comarca » omvat 77.500 ha grond.
Zij wordt bestuurd door een « congreso general » en door lokale « congresos ».

De « stamhoofden » worden erkend als traditionele autoriteiten die de dorpen vertegenwoordigen bij de publieke autoriteiten.

De « congresos » hebben als voornaamste taak de cultuur, de tradities, de taal en de integriteit van de bevolking te versterken, te ontwikkelen en te beschermen.

De intensieve ontbossing is verboden, evenals elke andere activiteit die een invloed heeft op de biodiversiteit en het behoud van natuurlijke bronnen van het gebied.

De Kuna hebben een zeer nauwe band met het bos.

De “galu” is een heilige plaats, onzichtbaar voor gewone stervelingen, gelegen in het bos, op de bodem van de zee of ondergronds, in de vorm van een groot versterkt huis, bewoond door diverse geesten : de goede, de slechte, de doden en de dieren. Zij regelen de natuur, het leven en het menselijk gedrag in overeenstemming met de relatie tussen de mens en de bovennatuurlijke wereld.

Voor de Kuna is het bos als het ware hun supermarkt, hun apotheek en huishoudwinkel.

De « sailas » of « sahilas » zijn de wijzen, de geleerden
De « absoged » zijn de zangers van geneeskundige gezangen, de dokter
De « argarkan » zijn de medewerkers van de « sahilas »
De « sualibegan » zijn de politiemannen.

Om « cacique » of opperhoofd te worden moet men :

  1. De geschiedenis en de tradities van de Kuna kennen
  2. Meer dan 45 jaar oud zijn
  3. Als Kuna geboren zijn
  4. Geen misdaden begaan hebben
  5. Gedurende 5 jaar in de « comarca » gewoond hebben
  6. Door de gemeenschap voorgesteld zijn
  7. Een moreel en sociaal aanzien hebben binnen de gemeenschap
  8. De Kuna taal spreken
  9. Voor een publiek kunnen spreken.

Onze politiekers zouden hieraan een voorbeeld kunnen nemen.

De « congreso local » is de algemene vergadering van het volk onder het beheer en de leiding van de “sahila”. Het is een sociaal, religieus, politiek en administratief organisme, dat de belangen van de gemeenschap behartigt en beroep doet op de hulp van de goden.


Bij de KUNA in Panama.

De Kuna is een lokaal Indiaans volk dat op de San Blas-eilanden en dichtbij de rivieren in het bergachtig bosgebied van de Kuna Wargandi leeft.

Zij werden eerst door de Spanjaarden verdreven van Colombië naar Panama, evenals naar de eilanden en de bergen van Panama, en nadien door de Embera indianen. Er zijn trouwens vandaag nog in de regio waar de Emberas wonen heel wat dorpen die de Kuna namen dragen.

Na 3,5 u rijden met de wagen van Panama city en 4 u op de rug van een paard, bereikten we eindelijk op het einde van de vallei het Kuna dorp.
Een groep huizen die gemaakt zijn van takken en het dak bedekt met bladeren van palmbomen.

We werden compleet ondergedompeld in een andere wereld, zeer primitief, dicht bij de natuur en in de voetsporen van de cacao.

De mannen en de vrouwen zijn tamelijk klein. De vrouwen zijn gekleed in een traditionele felgekleurde klederdracht en dragen enkele gouden juwelen, waaronder ook een neusring.

De vrouwen zijn zeer typisch en in het algemeen zeer mooi. Zij hebben korte haren.

De voeding is weinig gevarieerd en meestal vegetarisch.
Ze hebben slechts enkele kippen, geen koeien, geen geiten of schapen, ook geen paarden.

De Kuna stapt heel veel en gaat zo snel als een paard vooruit. De afstanden schrikken hem niet af.

De maaltijden bestaan uit maniok, bananen, maïs en cacao.

Ze oogsten de cacaobonen van de bomen die zich tussen bananenbomen, maniok en andere bevinden.

De gedroogde en geroosterde cacao wordt als drank gebruikt, gemengd met water en soms met bananen of als voedsel gemengd met maïs en met bananen.

Door voorouderlijke technieken kunnen zij de cacaoboter van de vaste stoffen scheiden.
Deze vormen een zwarte massa in de pan en worden vervolgens gemengd in het voedsel.

De cacaoboter gemengd met « achiote », (rocou) wordt gebruikt door de vrouwen om zich op te smukken.

Wanneer cacaoboter gemengd wordt met « mageb », dit zijn groene bladeren van een heester, bekomt men een zalf die gebruikt wordt voor puistjes.

Deze producten zijn kostbaar en worden door de Kuna bewaard in een kleine houten koffer die op slot wordt gedaan. De sleutel hangt rond de hals van de vrouwen.

Cacao wordt ook gebruikt tijdens hun feesten en heilige rituelen.

Bij geboortes, huwelijken en overlijden wordt cacao verbrand en de rook stijgt op naar de geesten. Cacao wordt ook gedronken bij deze gelegenheden.

Er wordt een bijzondere plechtigheid gehouden bij de puberteit van de meisjes.
Zij zijn dan klaar om uitgehuwelijkt te worden. Hun haren worden kort geknipt en er wordt een feest georganiseerd.

Wanneer een persoon ziek is worden de goden en de geesten aanbeden door cacaobonen te verbranden.

Wij hebben grote en kleine beeldjes gezien uitgehouwen in hout.

Deze worden gebruikt bij plechtigheden door de « sahilas », de geleerden, de priesters van het dorp.

Het zijn zij ook die zich installeren in hangmatten midden in het grote huis voorbehouden voor de « congreso ».
De bezoekers nemen plaats op de banken er rond en ook de« voceros ».

De « voceros » vertalen in de Kuna taal de gezangen van de « sahilas » die in hun eigen typische zinnebeeldige taal zingen, die de doorsnee Kuna niet begrijpt.
De « sahila » onderricht de Kuna. Hij is moralist, een beetje als het ware de priester van de parochie, hij helpt en informeert. Hij zegt wanneer er maïs, ananas en rijst moet gepland of gezaaid of geoogst worden.

De inwoners van het dorp mogen rondom plaats nemen, langsheen de wanden. Deze ceremonie in de « sala del congreso » heeft iedere avond plaats. De geleerden onderrichten het volk en pleiten voor gerechtigheid.

Onder de « voceros » worden er kommen geplaatst met as en cacao waarvan de rook warmte geeft, de insecten verjaagt en geestelijke bezieling geeft.

De Kuna deelt met anderen. Hij moet niet rijk worden op aarde.
Het is in het hiernamaals, in de hemel, dat hij een prachtig leven zal hebben.


Het tropische woud



4 uur te paard om het Kuna dorp te bereiken



Het dorp (150 inwoners)



De rivier



Beelden van de goden



Cacaovrucht



Een Kuna vrouw



Kindje met een parkiet



Een ę sahile Ľ of wijze man, die planten gaat zoeken



Wat overblijft van de cacao na verwijderen van de cacaoboter



Cacaomassa en cacaoboter



Cacaoboter vermengd met ę achiote Ľ



Het bereiden van de ę madun Ľ



De ę sala del congreso Ľ



De feestzaal



Stockage van de kruiken



Tezamen met de dorpsbewoners





Met Maximiliano, onze locale begeleider



Maximiliano met vrouw en kinderen



Heridania







Op de terugweg


Zeden en gewoonten bij het gebruik van cacao door de Kuna indianen

Hier te downloaden (ppt 2,74 Mo)