NL      FR      EN Museum     Kids     Boekingen     Online Bezoek     Geschiedenis     In de klas
DE      ES Cacao & Co     Recepten     Projecten     Video
 
Home
Openingsuren
    Prijzen
Hoe bereiken ?
Groepsbezoeken
Pers & Media
Links
Downloads
Contact

Nieuws

Workshops

Landen





  Choco-Story on Facebook

Choco-Story
 
Belize BraziliŽ Costa Rica Costa Rica 2 China Cuba Dom. Rep Filippijnen Guatemala Grenada IndonesiŽ Ivoorkust Japan
MaleisiŽ MaleisiŽ 2 Mexico 1 Mexico 2 Mexico 3 Mexico 4 Mexico 5 Nicaragua Panama Panama 2 Peru Peru 2 Senegal
Thailand Tikul Tikul 2 Trinidad USA Venezuela Venezuela 2 Venezuela 3 Venezuela 4 Venezuela 5 Vietnam
 

Ecuador

Is gelegen in Zuid Amerika ter hoogte van de evenaar zoals zijn naam trouwens aangeeft.

Bevolking : 13 miljoen inwoners.

Het land is van noord tot zuid verdeeld in 3 regio’s : in het westen de kuststreek, in het centraal gedeelte de siërra of het gebergte en in het oosten het Amazonegebied, dat bijna de helft van de oppervlakte van het land inneemt, maar dat dun bevolkt is.

De regio’s waar cacao geteeld wordt bevinden zich in het westen van het land, van het noorden tot het zuiden en in het oosten.

In het verleden was de cacao van Ecuador zeer gewaardeerd voor zijn bloemen- en fruitig aroma. De chocolade van deze bonen was zacht met weinig bitterheid.

Ecuador en zijn cacao « nacional » was zeker één van de meest gereputeerde cacao’s gedurende de voorgaande eeuwen, evenals in Venezuela en in Soconusco in Mexico de “cacao real”.

De term « arriba » (van boven) is afkomstig van de tijd toen de handelaars cacao transporteerden van het noorden van het land naar Guayaquil.

Dit land heeft door de jaren heen, van zijn glorie verloren, net zoals de andere landen van Latijns Amerika.

De belangrijkste factoren kunnen worden samengevat in enkele punten

  1. De te lage prijs die betaald werd voor de cacaobonen op de wereldmarkt
  2. De geleidelijke evolutie naar cacao’s die rijk zijn aan cacaoboter, zonder rekening te houden met aroma’s en smaken
  3. De concurrentie van Afrikaanse landen, producenten van cacao in grote hoeveelheden, maar die geen fijne en aromatische cacao’s zijn.

Het is door deze druk op de wereldmarkt dat de Ecuadoriaanse cacao- producenten geleidelijk aan

  1. zich minder gingen interesseren aan cacao en zich toespitsten op andere culturen
  2. hun cacao “nacional” of “arriba” vervingen door meer productieve variëteiten, maar die minder aromatisch zijn.

Wij hebben heel wat oude plantages gezien met bomen die meer dan 50 jaar oud zijn. Soms werd ons gezegd dat ze meer dan 80 jaar oud waren.

Velen van hen werden vervangen door maïs, weiland voor de koeien of andere meer winstgevende culturen.

Wij hebben nochtans ook zeer goed onderhouden plantages gezien, met nieuwe aanplantingen.

Het was vaak een kloon van de CCN51 familie. Productiever dan de “nacional” en vooral meer resistent tegen ziekten.

De “heksenbezem” en “monilia-rot” waren min of meer aanzienlijk aanwezig in elke plantage die we bezochten.

De aromatische variëteit lijdt hier meer aan dan de CCN51 en het is dus logisch dat de boeren voor de veiligheid kiezen.

In bepaalde plantages hebben we ook witte cacao gezien, t.t.z. waarvan de cacaobonen binnenin wit zijn.

Sommigen spreken van « criollos », anderen zeggen dat het een variëteit is van « forastero ». Maar er blijven er weinig van over en de boeren vertelden ons dat deze variëteit nog gevoeliger is en nog meer vatbaar is voor ziekten en minder productie oplevert.

Bovendien is de prijs die men voor deze uitzonderlijke cacaobonen krijgt nauwelijks hoger dan voor de andere, terwijl men zegt dat de productie amper 1/5 bereikt van de CCN51 per ha.

De CCN51 werd zeer in diskrediet gebracht op internationaal niveau, maar wanneer hij goed gefermenteerd en goed bewerkt wordt tijdens het ganse productieproces tot chocolade, geeft hij een chocolade van goede kwaliteit, niet uitzonderlijk qua smaak en aroma, maar toch van zeer goed niveau.

De oorsprong van het gebruik van cacao

Tot voor kort was de oudste gekende oorsprong van het gebruik van cacao Mexico.

In werkelijkheid sinds de opening van het chocolademuseum Choco-Story in Brugge,  hebben we een aantal referenties uit het verleden als volgt kunnen samenvatten :

  1. 600 jaar vóór J.C. werd een pot teruggevonden in Agua Azul in Belize
  2. 1100 jaar vóór J.C. werd het gebruik van cacaopulp ontdekt  in keramiekrecipiënten in Honduras
  3. 1850 jaar vóór J.C. de Mokaya indianen in de streek van Soconusco in het zuiden van Mexico
  4. 2000 jaar vóór J.C. de pre-olmeken in het gebied van Veracruz
  5. 3500 jaar vóór J.C. het gebruik van cacao door de Shuars indianen in het zuiden van Ecuador, in de site van Palanda

De geschiedenis van cacao gaat dus dit keer zo’n 1500 jaar verder terug in de tijd.

5.500 jaar geleden hebben de Shuars indianen, beter gekend in Europa onder de naam Jivaros of die de vijand onthoofden, een belangrijke lithische beschaving ontwikkelt in het uitgestrekte gebied van het zuiden van Ecuador tot het noorden van Peru.

Hun kennis op gebied van het bewerken van stenen was uitzonderlijk.

Wij hebben vazen, bekers en schalen gezien gehouwen in harde steen die getuigen van uitzonderlijke finesse.
Sommigen zijn zodanig dun dat ze doorzichtig zijn.

Anderen zijn opmerkelijk van vorm voor objecten in steen die 5.000 jaar oud zijn.
Zij gebruikten cacao. Het bewijs is het stuk van een mortier, waarvan afbeelding hierna, in de vorm van een cacaovrucht.
Maar tot op heden weten we niet hoe de cacao gebruikt werd.

Het is logisch dat cacao reeds vroeg gebruikt werd in de landen rond het Amazonegebied, waar de cacao in het wild groeide.

Men moest echter het bewijs hiervan vinden onder vorm van waarneembare sporen.

Dit is gebeurd en nog meer archeologische ontdekkingen zullen in de toekomst de lange weg die de cacao heeft afgelegd van het amazonebekken, naar centraal Mexico, waar hij zijn hoogtepunt bereikt heeft, nog komen verduidelijken.

De jivaros

5 volkeren zijn gegroepeerd onder de naam « jivaros »

  1. In Ecuador : de Shuars, de Achuars en de Shiwiars
  2. In Peru : de Aguarunas (of Awajuns) en de Huambisos.

In de Europese landen zijn de jivaros bekend als koppensnellers, die de hoofden verkleinden tot de grootte van een appelsien.

Het verkleinen van hoofden of « tsantsas” heeft plaats tijdens een ritueel.
Het is een vorm van weerwraak, om gerechtigheid te plegen.
Om zich te wreken op de vijand wordt hij onthoofd en zijn hoofd wordt verkleind. Men zorgde ervoor om de wraakzuchtige geest gevangen te houden. De mond wordt dichtgenaaid.

Door het hoofd te verkleinen kon men de geest van de overledene opsluiten en dus zichzelf beschermen tegen wraak.

De talrijke conflicten tussen de verschillende groepen of stammen hadden dus niet tot doel zich een zekere rijkdom of territorium toe te eigenen, maar eerder om de kracht en de geest van de vijand in zijn macht te hebben en om wraak op hem te nemen voor misbruik en moorden in het verleden, in een eindeloze “vendetta” cyclus.

De hoofden van de gedode vijanden werden meegebracht als trofeeën en werden getransformeerd tijdens een lang en ingewikkeld ritueel om de ziel van het slachtoffer gevangen te houden om zich zodoende te beschermen tegen de wraak van de vijand.
Aangezien de pas gedode vijand ook een wraakzuchtige geest vertoont, moet men absoluut de geest gevangen houden in het hoofd van de eigenaar.

Eenmaal geledigd en ontbeend, wordt het hoofd gedroogd met behulp van as en hete stenen, om het te verkleinen, opgevuld met zand, dichtgenaaid en terug in vorm gebracht.
Het werd nadien opgehangen aan de hals van zijn eigenaar tijdens een ceremonie waarbij aan de voorouders getoond wordt dat de weerwraak wel degelijk volbracht werd.

Het verbruik van cacao vandaag

De traditie van het gebruik van cacao heeft blijkbaar niet de eeuwen doorstaan.
De cacaodrank wordt weinig gebruikt en uitsluitend in het centrale en bergachtig gebied van het land.

Wij hebben twee recepten genoteerd :
1 l melk
1/3 van een stuk cacaopasta
1 klontje ruwe kandijsuiker
kaneel
anijs

Het tweede recept is interessanter :
water
cacaomassa
banaan
kaneel
citroen
« arasá » : een lokale vrucht, genre guyava

Equateur
Nacional = variŽteit van fijne cacao

Equateur
roosteren van cacao op artisanale wijze

Equateur
fijnmalen met molen

Equateur
plank om te malen op traditionele wijze

Equateur
cacaomassa in de vorm van een cacaovrucht

Equateur
tot poeder verpulveren om op te lossen in water

Equateur
bananenplantage, concurrent van cacao

Equateur
cacao nacional

Equateur
cacao nacional

Equateur
cacao wordt gedroogd

Equateur
de cacao wordt gedroogd, zelfs vůůr een kerk

Equateur
de cacao wordt gedroogd

Equateur

Equateur

Equateur

Equateur

Equateur

Equateur

Equateur
plan van de site Santa Ana La Florida

Equateur

Equateur
de basis van de hutten is in steen gemaakt

Equateur
prachtige beker in steen gehouwen

Equateur
kinderen

Equateur
een honderdjarige cacaoboom

Equateur
een stuk van een mortier in de vorm van een cacaovrucht

Equateur
Eddy Van Belle van Choco-Story toont het stuk dat 5500 jaar oud is

Equateur
de weg om naar de site te rijden : 450 km op bergwegen

Equateur

Equateur

Equateur
obstakels : uren waarop de weg open is

Equateur
koeien

Equateur
afgezakte bergflanken

Equateur
de cacao droogt langsheen de weg in de sloot

Equateur
de cacao droogt op een zak

Equateur
de rio MaraŮon in Peru die het noordwesten van het Amazonegebied doorkruist

Equateur
de witte cacao op de oevers van de rio MaraŮon

Equateur
kinderen

Equateur
goudzoekers op de Puno rivier

Equateur
een duizendjarige boom

Equateur
cacao te koop op de markt van Misahualli

Equateur
wormen = het snoepje van de jungle

Equateur
het bakken van frieten op de markt van Misahualli

De geschiedenis van cacao = 5.500 jaar

De geschiedenis van cacao gaat opnieuw een sprong terug in de tijd. Deze keer 1500 jaar.

In de loop van 2014 werden studies gepubliceerd door de Cirad in Montpellier.

Dit centrum bestudeert de genetica van cacao en de verschillende families van Theobroma cacao.

Cacao bestond in het wild in het noordwesten van het Amazonebekken.

Het is dan ook logisch dat de eerste toepassingen van cacao zich situeerden dichter bij dit deel van de wereld, dan Mexico, waar tot op heden de oudste sporen van het gebruik van cacao teruggevonden werden (4000 jaar).

In een 5500 jaar oude site, gelegen in het zuiden van Ecuador, Santa Ana La Florida genaamd, in de omgeving van Palanda, heeft men talrijke voorwerpen teruggevonden waarvan sommigen etensresten bevatten.
De aanwezigheid van theobromine, en dus van cacao, werd in sommigen van hen waargenomen.

Het gebied strekte zich uit van het zuiden van Ecuador, waar de Shuars indianen wonen, tot het uiterste noorden van Peru waar de Awajúns indianen wonen.

Twee volkeren beter gekend bij ons onder de naam Jivaros (zie website Choco-Story, land, Ecuador).

Het gebruik van cacao door de mens dateert dus van 3.500 jaar vóór Chr., dat wil zeggen 5.500 jaar geleden !